Izleti i ture

MOKRA GORA – DRVENGRAD (KUSTENDORF) – ŠARGANSKA OSMICA

 

Ne propustite priliku da za samo nekoliko sati otkrijete čak dve svetski poznate turističke atrakcije, smeštene u srcu zadivljujuće prirode nacionalnog parka Tara! Ovaj kraj, od ranije poznat po neverovatnim pejzažima, lekovitim vodama i turističkoj atrakciji “Šarganska osmica”, postao je svetski poznata turistička destinacija zbog nezaboravnog Drvengrada, jedinstvenog remek-dela čuvenog reditelja Emira Kusturice.

Drvengrad, odnosno Kustendorf, je unikatno etno – selo, proglašeno najboljim poduhvatom te vrste u Evropi u protekle tri godine od strane stručnog žirija briselske Fondacije za arhitekturu. Ovaj jedinstveni kulturno-turistički projekat nudi mnoge sadržaje smeštene u autentičnim, više od 100 godina starim objektima i sav savremeni komfor vešto uklopljen u nezaboravan etno-ambijent. Drvengrad nudi mnogo toga da se vidi i doživi, a Kusturičina jedinstvena, upečatljiva estetika daje mu draž i specifičnost. Hiljade turista iz celog sveta, i neke veoma značajne ličnosti, ponele su odavde najlepše utiske. Osim živopisnih restorana, kafića i poslastičarnica, ovo selo ima i biblioteku, galeriju slika i moderne umetnosti, suvenirnicu i pijac, pa čak i zatvor (u kome su nacrtani Džordž Buš i Havijer Solana). Drvenim trgom u centru dominira mala drvena pravoslavna crkva, posvećena najvećem srpskom svecu, svetom Savi. Sve ulice imaju zanimljive nazive – na pr. Če Gevarina, ulica Dijega Maradone, Felinijeva i ulica Novaka Đokovića. Drvengrad je tokom cele godine domaćin različitih seminara i radionica, a u januaru se ovde održava čuveni Kustendorf filmski festival, čiji su gosti bili, između ostalog, i Nikita Mihalkov, Džoni Dep, Monika Beluči i Vim Venders. Drvengrad ima status grada -hotela, tako da rezidencijalni deo nudi, pored vrhunskog smeštaja, i mnoge druge pogodnosti savremenog života (sportska hala, teniski tereni, bazen, velnes i spa centar...)

 

Ako se na ovu turu odlučite u periodu od 15. aprila do 1. novembra, nedaleko odatle nalazi se naša sledeća destinacija, početna stanica “Šarganske osmice”, nazvane tako po specifičnom obliku železničke trase.Ona važi za jednu od najatraktivnijih muzejskih železnica u Evropi i predstavlja jedinstveno arhitektonsko remek-delo. Napravljena je 1925. kao deo železničke trase koja je sve do 1970. godine bila glavna železnička veza na relaciji Beograd – Sarajevo – Dubrovnik. Vožnja uskotračnom prugom u starom vozu koji vuče parna lokomotiva (lokomotive i vagoni su zaštićeni kao spomenici tehničke kulture) sama je po sebi atraktivna, ali ono što ovoj železnici obezbeđuje poseban status i preko 70.000 turista godišnje je jedinstvena arhitektura ove trase – iako je samo 13,5 kilometara dugačka, voz će vas provesti kroz čak 22 tunela i preko pet mostva, sa kojih se pruža zadivljujuć pogled na pejzaže planine Tare. Lokomotiva se zaustavlja na četiri šarmantno uređene stanice, vodeći vas na sporu ali romantičnu vožnju u duhu minulih vremena. Na početnoj stanici možete posetiti Muzej dobara tehničke kulture na otvorenom, koji pored železničkih vozila sadrži i zbirku građevinskih mašina na parni pogon.

Kad smo već tu, iskoristićemo priliku i da posetimo, veoma lepo uređen, najlekovitiji izvor u ovom kraju - Bele Vode; ova voda ima PH vrednost 11 i njenu izuzetnu lekovitost potvrdila su i naučna ispitivanja u uglednim evropskim institutima.

 

 

MANASTIR MILEŠEVA – ZLATARSKO JEZERO

Ova tura nudi nezaboravno duhovno iskustvo kroz susret sa jedinstvenom lepotom i bogatom istorijom drevnog zdanja manastira Mileševa i njenog najvećeg blaga – freske Beli anđeo, važnog dela svetske kulturne baštine. Ova poseta pripremiće vas za potpuno opuštanje i užitak u dvosatnoj plovidbi kroz tišinu i mir netaknute prirode Zlatarskog jezera.

70 kilometara od Zlatibora nalazi se manastir Mileševa, dom jednog od najvećih blaga svetske kulturne baštine i centar srpskog duhovnog života tokom mnogo vekova. Izgradio ga je na samom početku XIII veka kralj Vladislav, sin Stefana Prvovenčanog i unuk Stefana Nemanje, osnivača srednjevekovne srpske kraljevske dinastije. Manastir je izgrađen u duhu raške arhitektonske škole, sa skladnim kombinacijama vizantijske arhitekture i romaničkih elemenata. Mileševa je kolevka srpskog štamparstva i možda najpoznatija galerija srednjevekovnog evropskog slikarstva. Ovde su se krunisali srpski vladari, i tu su, do spaljivanja 1594. u Beogradu, počivale mošti svetog Save, najvećeg srpskog prosvetitelja i osnivača srpske pravoslavne crkve. Ovde je radila škola koju su pohađali ljudi koji su oblikovali evropsku istoriju i, nepun vek posle Gutenbergove, osnovana jeddna od prvih štamparija u ovom regionu. Tokom svoje duge i burne istorije mnogo puta je razarana i obnavljana, ali su njena najveća blaga ostala sačuvana. Freske iz ovog manastira su pod zaštitom UNESCO-a i smatraju se najvećim dometom srpskog slikarstva iz tog vremena. Najpoznatija je freska “Beli anđeo”, smeštena na južnom zidu maniastira, na kojoj je prikazan arhanđel Gavrilo. Lepota i sklad ovog dela svetski su poznati, o čemu možda najbolje svedoči činjenica da je ova slika sadržana u prvom satelitskom signalu upućenom u svemir, odmah nakon slike Velikog kineskog zida, kao svekoliko priznat simbol mira i spokojstva. Muški manastir i dalje je aktivan u ovom drevnom zdanju.

Zlatarsko jezero, poznato i kao Kokin Brod, veštačko je jezero nastalo 60-ih godina pregrađivanjem reke Uvac najvećom kamenom branom u Evropi, radi izgradnje hidroelektrane. Sa površinom većom od sedam kvadratnih kilometara i ukupnom dužinom od 25 km, predstavlja treće po redu najveće jezero u Srbiji. Njena smaragdno-zelena voda toliko je čista da je do skoro smatrana dobrom za piće, a lepota netaknutih šuma i livada na njenim obalama ostaviće vas bez daha. Iako je na jezeru dozvoljeno kupanje, kampovanje, ribolov i vožnja čamcem, kao i izgradnja odgovarajućih objekata, ono je, kao Rezervat prirode prve kategorije, još uvek dom raznih životinjskih vrsta, od kojih su najpoznatiji beloglavi supovi, ogromne ptice koje se u prirodi mogu sresti još samo ovde. Vožnja jezerom priuštiće vam jedinstvene trenutke tišine, mira i bliskosti sa netaknutom prirodom.

 

 

STOPIĆA PEĆINA - SIROGOJNO — GOSTILjE

 

Ovu ekskurziju upamtićete po nezaboravnim prizorima iz Stopića pećine i živopisnoj postavci i važnim lekcijama o prošlosti u najstarijem i najvećem srpskom muzeju na otvorenom, u selu Sirogojno; užitak će zaokružiti i odmor uz jedinstven ukus čuvene ljubiševske pastrmke, u kojoj ćete uživati i divnom ambijentu idiličnog sela Gostilje, sa pogledom na vodopad.

Ako ste ljubitelj speleologije, uživaćete u poseti ovoj pećini zbog njenih neobičnih karakteristika. Ako niste, ipak će vam se svideti - prilaz je uređen, prizor otvora pećine spektakularan, prostor osvetljen, a o klaustrofobiji ne morate da brinete! Ulaz u pećinu je visok 15 metara i širok čak 40, a svod na nekim mestima dostiže visinu od 25 metara. Za posetioce su otvorene tri sale - Svetla, Tamna i Sala sa kadama, međusobno povezane drvenim mostićima. Pećinu je proslavila treća sala, u kojoj tzv. "bigrene kade", niz bazena od krečnjačkog materijala, od kojih su neki široki čak 12 metara i duboki 7, formiraju impresivne kaskade niz koje se voda stalno sliva. U vreme visokog vodostaja, pored njih se formira 10 metara visok podzemni vodopad, nazvan "Voda života". Atraktivnost ovih prizora nemoguće je preneti rečima, ali niko ne ostaje ravnodušan pred ovim veličanstvenim svedočanstvom stvaralačke moći prirode.

Možda vam ime Sirogojno zvuči poznato - pletene rukotvorine iz ovog sela, naročito džemperi, svetski su poznat brend, nošen u celom svetu, od Islanda do Australije. Ipak, glavnu atrakciju ovog kraja, a po nekima i celog regiona, predstavlja "Staro selo", jedini pravi muzej na otvorenom u ovom delu Srbije. Osnovan još 1979. godine, prostire se na oko 5 hektara i predstavlja ne samo najpotpuniju zbirku narodnog graditeljstva brdsko-planinskih krajeva dinarske regije, već i divno svedočanstvo o načinu života i rada u minulim vremenima. Pedeset autentičnih stambenih i pomoćnih objekata sa kraja XIX i početka XX veka, organizovanih u dva tipična seoska domaćinstva, savršeno dočaravaju vekovima brušenu umetnost življenja, gde je sve rukom pravljeno i ništa nije suvišno. Bićete iznenađeni veštinom i praktičnošću sa kojom je uređen životni prostor, i dirnuti jednostavnom lepotom upotrebnih predmeta. Naravno, muzej ima i suvenirnicu, krčmu-restoran i apartmane, smeštene u objekte autentičnog izgleda, kao i Muzej pletilja, posvećen rukotvorinama koje su proslavile ovaj kraj. Preporučujemo i obilazak crkve svetog Petra i Pavla, koja je spomenik kulture pod zaštitom države.

Selo Gostilje pravi je izbor za ljubitelje mira i netaknute prirode. To je tipično zlatiborsko selo, na 1000 metara nadmorske visine, poznato po čistoj i pitkoj vodi (ovde se flašira "Zlatibor voda"), obilju lekovitog bilja i divnom vazduhu. Glavna atrakcija ovog kraja svakako je gostiljski vodopad, visok 20 metara. Pristup vodopadu, kao i donjem toku Gostiljskog potoka, punom virova, brzaka i kaskada, lak je i dobro uređen. Odmah pored vodopada nalazi se i riblji restoran, tako da u prizoru vodopada možete uživati uz čuvenu ljubiševsku pastrmku.

 

NACIONALNI PARK TARA – MANASTIR RAČA – REKA GODINA – JEZERO PERUĆAC

Ova tura vodi vas u, za telo i dušu, blagotvorni obilazak čak dva nacionalna blaga prve kategorije; tokom obilaska prelepog parka Tara i otkrivanja nekih od njegovih mnogih blaga naćićemo se na 1000 metara nadmorske visine, uživajući u nezaboravnom pogledu i kristalno čistom vazduhu, a zatim spustiti na 300 metara, da posetimo veliko i lepo jezero Perućac i iskoristimo sve što njegova uzbudljiva priroda i okolina ima da nam pruži.

Nacionalni park Tara je oaza netaknute prirode, tako retke danas u svetu, i dom mnogih zaštićenih biljnih i životinjskih vrsta, od kojih se neke mogu sresti samo ovde. Prostire se na 22 000 hektara i obuhvata različite predeone celine, kao što su Kaluđerske bare, Ravna Tara, Crni Vrh, Zvijezda i veličanstveni kanjon reke Drine, treći po veličini na svetu. Sačinjena je od krečnjačkih površi, vrhova i uzvišenja, sa prosečnom nadmorskom visinom od 1000 – 1200 metara. Klisure rečica Solotuše, Rače, Dervente i Rzava presecaju reljef oplemenjen vrelima i vodotokom perućačke reke, formirajući jedinstven ekosistem koji je dom mnogih unikatnih vrsta - samo ovde možete videti Pančićevu omoriku i Pančićevog skakavca, žive fosile sa genetskim porukama iz davne prošlosti, divokoze koje žive na 300 metara nadmorske visine, ili «tepih livadu», specifični ekosistem koji raste samo 1mm godišnje. Idilična i tajanstvena priroda, s brojnim vidikovcima sa kojih puca pogled na panorame nezamislive lepote, oplemenjuje dušu, a povoljna klima, nadmorska visina, atmosferski pritisak i sastav i vlažnost vazduha lekovito deluju na ljudski organizam. Informativni punktovi, turistički centri, uređene pešačke staze i vidikovci čine da se svaki posetilac oseća doborodošao, a konfiguracija tla i obilje i raznovrsnost flore i faune stvaraju idealne uslove za lov, robolov, planinarenje i mnoge druge vrste aktivnog turizma.

Manastir Rača, skriven u dolini planinske rečice, jedno je od najposećenijih odredišta u Nacionalnom parku. Osnovan je u XIII veku, najverovatnije od strane kralja Dragutina Nemanjića, i mnogo puta je razaran i obnavljan.Tu je u XVII veku osnovana čuvena manastirska prepisivačka škola, luča srpske pismenosti u srednjem veku, koja je u jednom periodu obuhvatala čak 300 monaha – prepisivača. Tokom Drugog svetskog rata, baš ovde je uspešno sačuvano Miroslavljevo jevanđelje, najvažniji srpski pisani spomenik iz XII veka. Voljeni Patrijarh srpski gospodin Pavle bio je jedno vreme monah u ovom manastiru i zahvaljujući njemu ovde se danas čuva deo mošti kralja Dragutina.

Imaćete priliku i da probate nezaboravnu potočnu pastrmku iz kristalno čiste vode reke Vrelo, sa pogledom na upečatljivi vodopad koji formira na ušću u Drinu. Ova reka, koja je ušla u Ginisovu knjigu rekorda kao najkraća reka na svetu, dugačka je samo 365 metara i poznata je i kao reka Godina. Njen izvor najjače je kraško vrelo u Nacionalnom parku,tako da, iako kratka, ima tri mosta, vodenicu, ribnjak, pa čak i mini –hidroelektranu.

Svratićemo i na jezero Perućac , drugo po veličini u Srbiji, popularno mesto za odmor i rekreaciju, kao i razne vrste aktivnog turizma. Iako se maksimum iz ove posete izvlači tokom letnje sezone, kada se mogu iskoristiti odlični uslovi za kupanje i vodene sportove koji ovde postoje, nećete biti razočarani ni van sezone, zahvaljujući prijatnom ambijentu i upečatljivoj lepoti okolne prirode.

 

ZLAKUSA – POTPEĆKA PEĆINA – UŽICE

 

Ova tura nudi za svakoga po nešto – spektakularnu Potpećku pećinu i njenu upečatljivu okolinu za ljubitelje prirode; posetu selu Zlakusa, domu unikatne grnčarije vrhunskog kvaliteta i živopisnoj Terzića avliji za one koje vole rustiku i magiju srpskog sela; i, na kraju, šetnja kroz lep grad Užice i obilazak njegovih znamenitosti, za ljubitelje istorije i kulture, što je i odlična prilika za povoljan i kvalitetan šoping.

Smešten u dolini reke Đetinje i sa svih strana okružen brdima, grad Užice već na prvi pogled deluje mirno i uređeno. Ima oko 70.000 stanovnika i centar je Zlatiborskog okruga. Veliki parkovi i zelenilo na svakom koraku, šetalište duž celog toka reke kroz grad, prostrani trg i stare česme, spoj starog i novog u arhitekturi, lepi kafići, odlična kuhinja i šarmantni i gostoljubivi Užičani – sve ostavlja lep utisak. U Gradskom muzeju saznaćete više o vremenu kad je Užice bilo Kapedunum, jedan od značajnijih rimskih gradova, i o Užičkoj republici, slavnom periodu gradske istorije kada je ovo bila jedina slobodna teritorija u Evropi za vreme nemačke okupacije 1941. O burnoj prošlosti grada naseljenog još od predrimskih vremena svedoči i simbol Užica - Stari grad, dobro očuvana srednjevekovna tvrđava impozantne visine, sa koje puca pogled na panoramu grada i njegove okoline. Nećemo propustiti priliku da posetimo i mini – hidroelektranu na Gradskoj plaži, sagrađenu po Teslinim principima još 1903., odmah nakon one na Nijagarinim vodopadima, koja još uvek radi. Naravno, ne propustite priliku da posetite dobro snabdevene prodavnice i butike.

U Zlakusi ćete imati priliku da upoznate tvorce i posmatrate proces nastajanja čuvene zlakuske grnčarije, evropski priznatog brenda koji je proslavio žitelje ovog živopisnog sela. Specifični sastav ovdašnjeg tla daje glinu vrhunskog kvaliteta, koja hrani daje poseban ukus, tako da se ovde vekovima proizvodilo, sada veoma popularno, posuđe od pečene gline. Čak 15 porodica iz Zlakuse nastavilo je da se bavi ovim zanatom, primenjujući pritom tehnike stare hiljade godina. Ovde se nalazi i Terzića avlija, jedan od najlepših i najopremljenijih etno-parkova u Srbiji. U divnom ambijentu rekonstruisanog starog domaćinstva možete prijatno predahnuti i mnogo toga saznati iz bogatih muzejskih rekonstrukcija i zbirki smeštenih u pomoćne zgrade. Preduzimljivi žitelji ovog sela domaćini su mnogih manifestacija tokom cele godine, tako da ćete možda imati priliku da prisustvujete i nekom zanimljivom pratećem programu.

 

TORNIK – MUŠVETE

Nudimo vam priliku da u divnom ambijentu uživate u degustaciji potpuno jedinstvenih specijaliteta – čuveni dalmatinski pršut, kao i slanina i kulen, svetski poznati tradicionalni suhomesnati proizvodi iz primorskih krajeva, proizvode se po staroj recepturi, ali uz primenu najsavremenije tehnologije, ovde, na Zlatiboru, od domaće stoke, i suše na čuvenom zlatiborskom vazduhu. Rezultat ove kombinacije je vrhunski delikates, koji možete i kupiti po najpovoljnijim cenama. Apetit će vam otvoriti nezaboravna vožnja žičarom, planinski vazduh i progled koji puca sa Tornika, najvišeg zlatiborskog vrha, koji ćemo posetiti pre “gurmanskog” dela izleta.

Svako kome se dopada zlatiborski kraj treba da se popne na Tornik, najviši vrh i najlepši vidikovac Zlatibora. Na 1496 metara nadmorske visine, vazduh je pravi lek, a pogled koji puca na sve strane oduzima dah i zauvek ostaje u sećanju. Odavde se, kada je vedro, mogu videti Avala nadomak Beograda, Durmitor u Crnoj Gori i planine u Bosni. Vožnja do vrha otvorenom žičarom, dugom 1650 metara, turistička je atrakcija sama po sebi i pruža priliku za malo uzbuđenja i potpuno uživanje u divnom krajoliku. Zimi ovaj ski-centar nudi mnoge sadržaje za ljubitelje zimskih sportova (skijanje, bob-staza, tjubing... ), ali nećete se razočarati na ako dođete leti.

Sledeća stanica ove ture jesu Mušvete, slikovito planinsko seoce, koje nudi sve čari seoske idile – mir i tišinu, netaknutu prirodu i divne pejzaže, i naravno, gostoljubive domaćine i nezaboravnu kuhinju. U ovom selu, vekovima poznatom po proizvodnji mesnih delikatesa, imaćete priliku da probate nešto stvarno specijalno – dalmatinski svinjski pršut, slaninu i kulen, pripremljene od vrhunski kvalitetnog mesa po drevnoj recepturi iz Krajine, bez aditiva i konzervansa. Sušara Aćimović je po svojim kapacitetima i tehnologiji jedinstvena u Srbiji, a prizor 4000 svinjskih pršuta čija zaštićena proizvodnja traje čitave 3 godine se ne zaboravlja. Degustacija se obavlja u prijatnom ambijentu autentičnog vajata, uz čašicu domaća lozovače ili crnog ili belog vina, koji se takođe priozvode ovde, i predstavlja savršen način da se zaokruži ova prijatna ekskurzija i srede utisci.

 

 

 

MANASTIR DUBRAVA

 

Put do od pogleda skrivenog manastira svojevrsna je avantura i vodi vas kroz predele netaknute ljudskom rukom. Pejzaži kroz koje putujete kanjonom reke Uvac kao da su svojevrsna priprema za predstojeće duhovno iskustvo. Divlja priroda sa svih strana okružuje ovu oazu spokoja i vere, koja, uprkos nepristupačnosti, privlači mnoštvo posetilaca. Mir i skromna lepota kojom odiše celo manastirsko imanje i topla dobrodošlica sa kojom gosti bivaju dočekani nisu jedini razlozi zbog kojih vredi doći. O tome da je ovo mesto zaista posebno svedoči i neverovatna ali istinita priča o nastanku sadašnjeg manastira: na inicijativu hilandarskog monaha, oca Danila Plavšića, početkom ovog milenijuma započeti su radovi na obnovi manastira za koji se zna da se ovde nalazio, ali su vreme nastanka i ktitor i dalje tajna za istraživače. Ovaj monah, danas iguman ovog manastira, tvrdi da je imao viziju u kojoj mu je rečeno gde treba da dođe i gde tačno treba kopati da bi se našlo zakopano blago, namenjeno obnovi manastira. Začudo, stručnjaci iz zavoda za zaštitu spomenika zaista su pronašli 267 mletačkih zlatnika iz XVII veka! Uglavnom, zahvaljujući proviđenju i entuzijazmu oca Danila i lokalnog stanovništva koje je nesebično darovalo svoju zemlju, obnovljena je stara crkva i podignuta nova, kao i udoban konak za sestrinstvo koje tu obitava i za goste. Drevno zdanje je oživelo i danas gostoprimljivo dočekuje sve one koji tragaju za Bogom, kao i one koji traže mir i spokoj; možda ćete baš vi biti jedan od mnogih koji su ovde pronašli sebe.

 

 

 

VINARIJA ALEKSANDROVIĆ – TOPOLA – OPLENAC

Ako ste ljubitelj nezaboravnih pejzaža i dobrog vina, ili vam se dopada Srbija i želite da saznate više o njenoj istoriji, svakako nećete propustiti ovu ekskurziju.

Prva stanica je poseta vinariji Aleksandrović, renomiranom proizvođaču vrhunskih vina i rakija, za čiji je kvalitet nagrađen na mnogim svetskim takmičenjima. Ova porodična firma raspolaže sa 75 hektara na kojima se gaje najkvalitetnije vrste vinove loze, i trenutno primenom najsavremenije tehnologije proizvodi 14 različitih vrsta vina i rakije, između ostalog i čuveni “Trijumf”, ekskluzivno vino koje je pre I svetskog rata proizvodila Kraljevska vinarija isključivo za upotrebu u diplomatskim krugovima i na evropskim dvorovima. Imaćete priliku da obiđete vinariju u pratnji stručnog vodiča i isprobate razne vrste vrhunskih vina u zanimljivom i prijatnom ambijentu njihove sale za degustacije.

Ubrzo nakon toga stižemo u Topolu, gradić u živopisnoj i plodnoj Šumadiji, centralnom delu Srbije, poznatom i kao “srce Srbije” i “prestonica srpskih čokota”. Ovo je kolevka savremene srpske države – vožd Karađorđe Petrović, vođa Prvog srpskog ustanka, izabrao je ovaj gradić za svoju prestonicu. Od 1804. do 1813. Topola je bila središte borbe protiv turske vlasti i centar oslobođenih teritorija. Na brdu Oplenac, iznad varošice, nalazi se memorijalni kompleks posvećen srpskoj kraljevskoj dinastiji Karađorđevića, osnivača savremene Srbije i države Jugoslavije.

Od nekadašnjeg Karađorđevog grada do danas su ostala je sačuvana lepa rustična crkva sa zvonikom (sa koga su se prvi put oglasila zvona u oslobođenoj Srbiji), škola u kojoj se danas nalazi biblioteka, i Karađorđev konak sa kulom. Ovaj konak je danas muzej u kome ćete videti autentično oružje i dragocena svedočanstva o herojskoj borbi protiv Turaka čuti i priču o životu i tragičnoj sudbini ovog harizmatičnog vođe.

Smeštena na vrh brda, celim prostorom dominira crkva svetog Đorđa, impresivni petobrodni hram u srpsko – vizantijskom stilu, obložen blistavo-belim mermerom sa obližnjih Venčačkih planina. Ova crkva je i mauzolej vladarske porodice Karađorđevića. Njena gradnja započeta je 1910. na inicijativu kralja Petra I Karađorđevića, a završio ju je 1930. njegov sin, kralj Aleksandar I Karađorđević, praunuk vožda Karađorđa. Unutrašnjost crkve je impresivna i predstavlja svojevrsni katalog srpskog srednjevekovnog slikarstva – savršeno skladan mozaik na 3500 kvadratnih metara, sačinjen od oko 40 miliona staklenih kockica u 15 hiljada nijansi boja, na kome su prikazane kopije 725 najlepših fresaka iz 60 srpskih manastira, pravo je remek-delo zadivljuje lepote. Tu se nalaze i raskošni sarkofazi ktitora crkve kralja Petra I i osnivača loze, vožda Karađorđa Petrovića. Ostalih 27 članova kraljevske porodice, među kojima i tri vladara, počiva u kripti, znalački ukomponovanoj u crkveno zdanje.

Odmah pored nalazi se “Petrova kuća”, rezidencija kralja Petra I, lep primer arhitekture sa početka XX veka u kojoj je smešten muzej dinastije Karađorđević. Videćete brojne vredne i zanimljive predmete iz srpske i jugoslovenske istorije i mali deo blaga vladarske porodice, i čuti zanimljivu priču o njihovoj burnoj i tragičnoj istoriji.

Obićićemo i vilu kraljice Marije i vilu kralja Petra, u kojoj i danas odseda porodica sadašnjeg prestolonaslednika, kao i takozvanu “vinogradarevu kuću”, skladnu zgradu u autentičnom šumadijskom stilu, danas galerijski prostor gde ćete, između ostalog, videti dela znamenitog srpskog slikara Nikole Graovca.

 

Za sam kraj ostavljamo posetu kraljevom podrumu, današnjem muzeju vinogradarstva, gde ćete saznati više o bogatoj tradiciji proizvodnje vina u ovom kraju, nerazdvojnoj od kraljevske porodice – Karađorđevići su na čak 38 hektara gajili vinovu lozu i proizvodili vrhunska vina, od kojih je najpoznatiji elitni “Trijumf”. U ovoj zgradi, koju je 1931. podigao kralj Aleksandar, videćete, između ostalog, i autentičnu vinarsku opremu sa kraja XIX i početka XX veka, ručno rađene italijanske i francuske boce i ogromne bačve za vino, od kojih je najstarija iz 1909. godine. Ovde je i najveća i najstarija srpska vinoteka, u kojoj se čuvaju i još uvek živa arhivska vina iz berbi 1931. - 1957. u originalnim bocama, čija je vrednost procenjena na nekoliko desetina hiljada dolara.

 

 

OVČARSKO-KABLARSKA KLISURA/OVČAR BANjA – MANASTIR NIKOLjE – ČAČAK

Ova tura nudi za svakog po nešto: uživanje u divnim pejzažima i jedinstvenoj flori i fauni Ovčarsko-kablarske klisure, jedinstveno duhovno iskustvo kroz posetu manastiru Nikolje, posetu muzejima grada Čačka za ljubitelje istorije i umetnosti i izvrsnu priliku za šoping u jeftinim i odlično snabdevenim čačanskim prodavnicama. Ako imate dovoljno vremena, nudimo vam i nezaboravnu vožnju kroz netaknutu prirodu meandara Zapadne Morave, kao i uživanje u termalnim lekovitim izvorima Ovčar Banje.

Ovčarsko – Kablarska klisura široka je samo 50 do 100 metara i važi za najživopisniju klisuru Srbije. Dugačka samo dvadeset kilometara, zapunjuje bogatstvom i raznolikošću upečatljivih pejzaža i prirodnih bogatstava, kao i svojim kulturno-istorijskim značajem. Visoke i strme krečnjačke stene koje okružuju raskošni tok Zapadne Morave skrivaju čak deset živih manastira iz XIII - XV veka, zbog čega je ovaj kraj poznat i kao “srpska Sveta Gora”. Jedan od dragulja klisure je i Ovčar Banja, poznata po svojim veoma lekovitim termalnim mineralnim izvorima.

Oduševiće vas mir i harmonija kojom odiše skromni ali skladni manastir Nikolje i gostoljubivo sestrinstvo koje tamo živi. Kao i za sve druge manastire u okruženju, postoji više teorija o tome ko ga je napravio i ko je ktitor; izvesno je samo da je polovinom XV veka već bio bio aktivan. Savršeno uklopljeno u okolni pejzaž, ovo drevno zdanje, koje je nekada bilo značajan kultuno – prosvetni centar, odiše drevnošću i spokojem, i boravak ovde za mnoge je bio nezaboravno duhovno iskustvo. U njegovoj riznici čuvaju se, između ostalog, i deo moštiju svetog Nikole i jedno od najvećih blaga srpske srednjevekovne književnosti - Karansko jevanđelje, bogato ukrašena, pet vekova stara knjiga.

Lepota i očuvanost gradskog jezgra, tradicionalno dobra kuhinja i ljubaznost domaćina, bogata kulturna ponuda i povoljne cene u dobro snabdevenim prodavnicama, neki su od razloga zašto je Čačak jedna od omiljenih destinacija u našoj ponudi. Među mnogim znamenitostima grada odabrali smo posetu galeriji Nadežde Petrović, najznačajnijeg srpskog slikara s početka veka. Ova talentovana umetnica glavni je predstavnik impresionizma na Balkanu i jadan od začetnika ekspresionizma u Evropi, ali i zadivljujuć primer patriotizma i požrtvovanosti. Školovala se i izlagala u Nemačkoj, Italiji i Parizu i kretala u elitnim umetničkim krugovima, uvela je evropske slikarske tokove u Srbiju i organizovala prvu Jugoslovensku umetničku izložbu, ali je napustila slikarsku karijeru na vrhuncu slave da bi bila dobrovoljna bolničarka na frontu u Prvom balkanskom ratu. Umrla je u 42. godini od trbušnog tifusa kojim se zarazila na dužnosti. Raskošan kolorit, dinamičnost i vibrantnost njenih pejzaža i portreta ostavljaju utisak čak i na potpune amatere.

Iskoristićemo priliku da posetimo i Muzej grada Čačka. Smešten u autentičnom konaku brata srpskog kneza, gazda-Jovana Obrenovića, čuva arheološko, istorijsko, etnološko i umetničko blago ovog kraja od paleolita do danas. Zanimljivi artefakti pričaju priču o dugoj i burnoj istoriji i svedoče o osobitom duhu ovog grada. U okviru muzeja nalazi se i Galerija koja uvek nudi drugačije, zanimljive postavke iz najrazličitijih obasti.

Za kraj smo ostavili vremena za šetnju i samostalno otkrivanje mnogih draži Čačka, kao i priliku za šoping kvalitetne robe po izuzetno povoljnim cenama, po čemu je ovaj grad poznat u celom regionu.